درود مهمان گرامی! (ورودثبت نام)



نحوه نمایش موضوع
 
امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امتیازات: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
#1 | Top
dalwand آفلاین

**

عنوان کاربر:
کاربر مفید انجمن
ارسال‌ها:
7
تاریخ عضویت:
آبان 1392
شرح بیت (به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ /سواره اندر آیند هر سه به جنگ

شرح بیت

به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ    سواره اندر آیند هرسه به جنگ؟

در کتاب ادبیات فارسی(2) سال دوم دبیرستان در درس رستم و اشکبوس به شعری برمی خوریم که در بعضی از کلاس های کارگاهی مورد توجه از لحاظ استعاره قرار می گیرد برای روشن شدن موضوع به بیان دیدگاهای چند تن از اساتید محترم پرداخته و سپس به شرح بیت ذکر شده می پردازیم

  1. استعاره مصرحه ( آشکار): بیان مشبه به و اراده تمامی ارکان تشبیه

مصرحه(آشکار) نامیدن این استعاره به سبب آن است که از طریق مشبه به  به آسانی می توان به وجه شبه و مشبه دست یافت ( آرایه ادبی ، سوم انسانی )

  1. استعاره مصرحه به دسته تقسیم می شود

الف: مصرحه مجرده: مشبه به +یکی از صفات ( ملائمات ) مشبه

ب: مصرحه مرشحه : مشبه به +یکی از ملائمات مشبه به

د: مصرحه مطلقه : مشبه به +ملائمات مشبه به و مشبه

(دکتر سیروس شمیسا، بیان ،صفحات146و147و148)

استعاره مصرحه مجرده: استعاره پیراسته گونه ای است از استعاره ی آشکارکه یک یا چند سازگار برای معنای هنری (مستعارله) استعاره در سخن آورده شده باشد .این ساخت را استعاره ی آشکار پیراستگی (تجرید ) می خوانیم زیرا سازگار آورده شده در بیت معنای هنری را می پرورد ، بر می کشد و آن را فرا یاد خواننده یا شنونده می آورد مثال :

زلف پر پیچ بر شکسته به گل   چشم پرخواب سرمه کرده به ناز

گل استعاره ای است آشکار از رخسار یار نشانه واگردان بر شکستن زلف است (ملائم مشبه )( میر جلال الدین کزازی ،زیباشناختی سخن پارسی صفحات 104-103)

  1. استعاره مصرحه مجرده : فرمول : مشبه به + یکی از صفات ( ملائمات ) مشبه

مثال: سرو چمان

یعنی در کلام مشبه به با یکی از ملائمات ((قرائن)) مشبه ((مستعارله)) همراه باشد .در مثال های سرو چمان یا سرو خرامان ،چمیدن و خرامیدن از صفات مربوط به مشبه محذوف ((معشوق بلند قد )) هستند از آنجا که به سبب وجود قرینه فورا متوجه مشبه می شویم به این گونه استعاره مجرده گفته اند یعنی خالی از اغراق

سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند

در این مثال قرینه همان ملائم مشبه است از لفظ چمان متوجه می شویم که اولا: سرو در معنای خود به کار نرفته ثانیا: مراد از آن انسان است (سیروس شمیسا ، بیان ، صفحه : 146)

چمیدن : خرامیدن : راه رفتن به ناز و خرام ، را رفتن با پیچ و خم ، خمیدن و به طرفی کج شدن به ناز (فرهنگ مصدر های زبان فارسی ، صدر الدین زمانیان ،صفحه 154)

  1. استعاره مصرحه مجرده : استعاره ای که در آن مستعارمنه (مشبه به) با یک یا چند مناسبت از مناسبات مستعارله (مشبه) ذکرشده باشد .مجرده یعنی پیراسته .از آن جهت که شاعر ضمن آوردن مناسبات مستعارله (مشبه ) می کوشد با نیرو بخشیدن به قرینه صارفه معنای قاموسی را به کلی از ذهن خواننده یا شنونده بزداید و پیراسته کند چون در استعاره مصرحه همواره قرینه صارفه با مناسبات مستعارله یکی است

مثال:

گر به ظاهر دامن از دست زلیخا می کشد   ماه کنعان را شکاف پیرهن خمیازه است

یوسف مانند ماه زیبااست

یوسف : مشبه      ماه : مشبه به

شاعر ماه را همراه کنعان (مناسبت مشبه )که زادگاه یوسف یا محل زندگی اوست آورده است(دکتر محمد تقی گودرزی ، سیمرغ خیال ، درسنامه بیان پارسی )

نتیجه گیری

در بیت

به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ    سواره اندر آیند هرسه به جنگ؟

فردوسی مشبه به را همراه با لوازم مشبه آورده است

پهلوانان مانند شیر و نهنگ و پلنگ   سواره به جنگ می آیند

مشبه     ادات تشبیه   هرسه مشبه به      وجه شبه که مربوط به مشبه (پهلوانان) می باشد

فرمول : مشبه به +یکی از لوازم مشبه = استعاره مصرحه مجرده

                                                         نعمت اله دالوند

                                        دبیر زبان و ادبیات پارسی منطقه زاغه

پاسخ با نقل قول  }}}
سپاس شده توسط:
#2 | Top
ruznevesht آفلاین

***

عنوان کاربر:
کاربر فعال انجمن
ارسال‌ها:
58
تاریخ عضویت:
دی 1391
RE: شرح بیت (به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ /سواره اندر آیند هر سه به جنگ

درود بر شما

خدا کند شما این شعر زیبای حکیم توس را این گونه که این جا شرح کرده اید در کلاس درس شرح نکنید،چرا که  به قول دکتر شریعتی: شکوه و تقوا و شگفتی شور انگیز طلوع خورشید را باید از دور دید، اگر به نزدیکش برویم آن را از دست دادیم، لطافت زیبای گل در زیر انگشت های تشریح می پزمرد!




پاسخ با نقل قول  }}}
سپاس شده توسط:
#3 | Top
dalwand آفلاین

**

عنوان کاربر:
کاربر مفید انجمن
ارسال‌ها:
7
تاریخ عضویت:
آبان 1392
RE: شرح بیت (به شهر تو شیر و نهنگ و پلنگ /سواره اندر آیند هر سه به جنگ

با سلام و احترام به شما همکار محترم و تشکر بی شمار از اظهار نظرتان به عرض می رساند که در اول نوشته اشاره شده که این بیت در بین همکاران مورد اختلاف است و بنده اگر بخواهم به این شیوه در کلاس درس توضیح دهم 1- مبحث در کلاس جایی ندارد چون در حد دانش آموزان محترم نیست 2- یک بیت را یک ساعت و نیم باید توضیح داد و وقت کم می باشد در ضمن جناب آقای دکتر شمیسا با صراحت این بیت را در کتاب بیان خود به عنوان شاهد مثال در زیر تعریف استعاره مصرحه مجرده بیان فرموده اند

متوجه نشدیم که شما دوست عزیز به غلط بودن موضوع اشکال روا دارید یا به شیوه تدریس در سر کلاس

با آغوشی باز به اندازه وسعت چرخ کبود منتظر بیان ضعف خود توسط شما دوست ارجمند  می باشم

سپاس

(آخرین ویرایش در این ارسال: 12-9-1392, 09:22 عصر، توسط dalwand.)
پاسخ با نقل قول  }}}
سپاس شده توسط:


پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان
درباره انجمن علمی معلمان ایران "معلمـ گفت"
انجمن علمی معلمان ایران افتخار دارد که از بهار سال 91 شروع به کار کرده است. هدف این انجمن افزایش توانایی های علمی و مهارتی معلمان ایران با تبادل نظر و اشتراک تجارب است. این انجمن به طور کامل توسط معلمان اداره می شود و هیچ وابستگی به ارگان های دولتی یا غیر دولتی ندارد.
لينک های مرتبط با "معلمـ گفت"